تهیه دستورالعمل جوشكاری (PQR / WPS) طبق ASME , AWS

با توجه به نیازمندیهاي صنعتی دنیاي امروز، لازم است تمامی عملیات صنعتی و از آن جمله فعالیتهاي مرتبط با جوشکاري

بر اساس رویه هاي تدوین شده اي انجام گردند . بر این اساس لازم است براي انجام هر کاري دستورالعمل اجرایی تهیه شود

و پس از آن با انجام آزمایشهایی قابلیت اجرایی دستورالعمل و توانایی تحقق خواسته ها به اثبات برسد.

WPS یک دستورالعمل نوشته شده است که مسیر را براي جوشکار در اجراي جوشکاري بر اساس کد یا استاندارد مورد نظر مشخص میکند. پس از تهیه WPS ، باید این مطلب ارزیابی شود که آیا با انجام جوشکاري بر اساس این WPS ، جوش ایجاد شده مطابق با مشخصات جوش طراحی شده خواهد بود؟

به عبارت دیگر آیا می تواند اهداف مورد نظر ر ا برآورده سازد؟ از این روي باید WPS به بوته آزمایش گذاشته شود و این کار توسط تهیه مدرك PQR به انجام می رسد. براي این کار (test plate) به آن (test coupon) یا نمونه آزمون نیز گفته می شود با ویژگیهاي ذکر شده در کد یا استاندارد مورد نظر آماده شده و براي انجام آز مونهاي لازم به آزمایشگاه فرستاده میشود.

آزمایشگاه از نمونه ارسالی نمونه هاي کوچکتري به نام آزمونه (specimen) تهیه کرده و مورد آزمایش قرار می دهد . آزمونهاي لازم و نیز معیارهاي پذیرش نتایج آزمون، در کد یا استاندارد مورد استفاده مشخص شده اند . اگر معیارهاي کیفی و کمی استاندارد یا کد مورد نظر برآورده شوند، می توان WPS را تصویب شده تلقی کرد و آن WPS قابلیت اجرا پیدا می کند .

ناگفته پیداست که تصویب WPS تنها خصوصیات جوش را تضمین می کند و نه مهارت جوشکار یا اپراتور جوشکاري را آشکار است که براي انجام جوشکاري لازم است از فردي که صلاحیت انجام این کار را داشته باشد استفاده گردد . بنابراین باید جوشکار، به صورت جداگانه تایید صلاحیت گردد . فرآیند تائید صلاحیت جوشکار که به کار او اعتبار می بخشد، Welder Performance Qualification نام دارد که به طور اختصاري به WPQ موسوم است .چگونگی تایید صلاحیت جوشکار در استاندارد یا کد مورد نظر با ذکر جزئیات ذکر شده است. ذکر این نکته لازم است که برخی استانداردها به جاي WPQ از WQR که مخففWelder Qualification Record است استفاده می کنند.

اصولا استانداردها و کدهاي زیادي به مبحث چگونگی و فرمت مدارك مورد نیاز براي دستورالعمل جوشکاري و گزارش تائید آن و نیز چگونگی تائید صلاحیت جوشکاران پرداخته اند که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:

ASME Sec.IX (Boiler and Pressure Vessel Code)

ASME B31.1(Power Piping)

ASME B31.3 (Process Piping)

AWS D1.1 (Structural Welding Code-Steel)

API 650 (Welded Steel Tanks for Oil Storage)

API 1104 (Welding of Pipelines and Related Facilities)

EN 288 (Specification and Approval of Procedures for Welding Metallic Materials)